Orlando Figes  (foto) is de zoon van de bekende feministische schrijfster Eva Figes. Hij is de auteur van enkele opmerkelijke geschiedkundige werken. Natasja’s Dans, een culturele geschiedenis van Rusland, werd met veel bijval in het Nederlands vertaald. Figes, die geschiedenis doceert aan het Londense Birkbeck College, was enkele jaren geleden nog te gast op Het Andere Boek in Antwerpen. Maar nu zit de professor in zak en as. Verleden week lekte uit dat de anonieme en boosaardige kanttekeningen bij het werk van collega’s en een lovende bespreking van een eigen publicatie op de Amazon website door hem zelf geschreven waren. Dat de anonieme ophemelaar van eigen werk zich als “orlando-birkbeck” wel erg gemakkelijk liet ontmaskeren, lijkt onbegrijpelijk. Maar anonieme scheldkritieken en besprekingen van eigen werk zijn niet ongewoon, zijn wellicht alleen maar zeldzamer geworden. Anonieme kritieken in bladen en periodieken waren in Groot-Brittannië de norm tot ongeveer 1850. De grote Walter Scott heeft zijn eigen debuutroman Waverley al was het dan wel met opmerkelijke strengheid zelf besproken. Anthony Burgess werd voor hetzelfde vergrijp en ondanks zijn grappige bedoeling (het recensie-exemplaar werd hem door een argeloze eindredacteur opgestuurd) nog in 1963 als keurbespreker bij The Observer ontslagen. Belangstellenden verwijs ik graag naar  een zeer leesbaar boek hierover. “Anonymity. A secret history of English literature” (2007) is een studie van John Mullan en handelt over de dubbelzinnige geneugten (en gevaren!) van de anonimiteit.

lees meer …

  Een opmerkelijke geheimhouding in de literatuurgeschiedenis had in Haworth in het Engelse graafschap Yorkshire plaats. Daar woonden de drie dochters van de plaatselijke dominee in het pastoriehuis dat uitkeek op kerk en kerkhof, maar achteraan toegang gaf tot de onherbergzame “moors”. De drie zusters hadden samen met broer Branwell hun jeugdige fantasieën in schriftjes opgetekend, maar in 1847 werd het menens. Kort na elkaar verschenen de romans “Wuthering Heights”, “Jane Eyre” en “Agnes Grey”. Als Currer (Charlotte), Ellis (Emily) en Acton (Agnes) Bell zullen deze drie jonge vrouwen (van wie twee nog voor hun dertigste overlijden) bekendheid krijgen. Hun echte namen bleven nog een tijdje voor de buitenwereld verborgen. De geesten waren voor een openlijk auteurschap nog niet rijp. Hun succes riep nog teveel vragen op. Laaiden de passies niet te hoog op in “Jane Eyre” en “Woeste Hoogten”? Was dit moreel wel verantwoord? Was de taal niet te ruw?

Critici hadden nog groter voorbehoud gemaakt indien ze geweten hadden dat de Bells geen broers maar zusters waren. Mannelijke pseudoniemen waren een voorwaarde om dit “ongepolijste” en romantische proza gepubliceerd te krijgen. Maar nu ging het gerucht dat het om één en dezelfde persoon ging. Zwijgen kon niet langer meer. Anne en Charlotte Brontë namen in allerijl vanuit Leeds de nachttrein (!) naar Londen en kwamen op 4 september 1848 op 65, Cornhill aan, het adres van uitgeverij Smith, Elder en co. lees meer …