Beroemde vertalers? Voor de vuist weg zou ik Charles Baudelaire noemen, die de verhalen van Edgar Allan Poe in het Frans vertaalde en in Europa bekend maakte. En dan is er ook Dorothy Sayers, de Engelse vertaalster van de Divina Comedia. Bij haar is het de ongewone combinatie van populair auteur van detectives en high-brow Dante-vertaler. Maar Sayers heeft Dante niet in haar taalgebied geïntroduceerd en dat is wat je van grote vertalers toch mag verwachten. August Willemsen en zijn Nederlandse vertalingen van Pessoa passen, zo bekeken, wel in deze categorie. Behalve een schrijver introduceren, kan je hem ook helemaal naar je hand zetten. Als dat niet lukt heb je niet goed vertaald, maar in een zeldzaam geval slaagt de vertaler er in zijn naam met de oorspronkelijke tekst te associëren. Dat deed de 19de-eeuwse Engelsman Edward FitzGerald met de poëzie van de 12de-eeuwse Perzische dichter Omar Chajjaam. Zijn vertaling van de Rubàiyàt werd een nieuw gedicht dat bij de publicatie in 1859 de juiste snaar wist te raken. Nu heeft Paul Claes het gedicht vertaald, uit het Engels van FitzGerald, niet uit het oude Perzisch. Dat zegt genoeg.

lees meer …

Liefde, ook voor een land, zoekt onafgebroken naar verklaringen die altijd partieel blijven.

Ook de “atavistische Engelsman” Benno Barnard ontsnapt daar niet aan. Hij is de zoon van een Nederlandse dominee en woont al lang in het koninkrijk België waarvan hij één van de vurigste conservatieve verdedigers is. De liefde voor Engeland werd hem met de paplepel ingegeven (ongetwijfeld gevuld met de vette, hete custard die in een verfijnde Franse versie crême anglaise wordt genoemd). Geen puberteitscrisis kon daar achteraf wat aan veranderen. Zijn vader Willem Barnard was een protestantse dominee met een afkeer van calvinistische haarkloverijen en een verlangen naar traditie en poëzie. Hij is de dichter Guillaume van der Graft. Zoon Benno is ook een dichter, maar geen dominee. In 2005 trok Benno met vrouw en kinderen naar het oude havenstadje Rye. Het ligt op een heuvel die ooit een schiereiland was, op de grens van de zuidoostelijke graafschappen Sussex en Kent. In het begin van de 20^ste eeuw onderzocht en cultiveerde de Amerikaanse schrijver Henry James er zijn gevoelens van “”vage buitenlander”. In zijn gelijknamige boek gaat Benno Barnard op zoek naar zijn eigen diep-subjectieve anglofilie die hij tegelijk ontleedt en celebreert. Een warm en lezenswaardig boek. lees meer …

De eerste officiële Poet Laureate was de dichter en toneelschrijver John Dryden. Hij werd door de Stuart-koning Charles II aangesteld. Van een “laureate” verlangt men dat hij koninklijke geboortes en huwelijken in verzen bezingt. “Versificator Regis” was een oudere en onbruikbaar geworden maar niet onaardige titel. Toen dichters aristocratische brood- en beschermheren nodig hadden, was deze functie op, het eerste gezicht althans, gemakkelijker uit te oefenen dan nu. De afhankelijkheid van een dichter is ondertussen onzichtbaar en subtiel geworden. De titel “Poet Laureate” is meer dan ooit zowel een valstrik als een eer. Maar het publieke karakter van een dichterschap is ook bij ons geen taboe meer. Stadsdichters en Dichters des Vaderlands zijn niet langer schertsfiguren. Zij ontlenen hun bestaansrecht aan een vage volkssoevereiniteit en aan zichzelf, niet meer aan een vorst of burgemeester.
lees meer …